Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ( ανα)-γνωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ( ανα)-γνωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2011

Ορεινή Πέρδικα. Επιστ. ονομ: Alectoris graeca (αλεκτορίς, η ελληνική)






γράφει ο Γιώργος Δαμιανός

Αναφορές στα αρχαία κείμενα
Σύμφωνα με την παράδοση της αρχαιότητας, η πέρδικα ήταν μια ψυχρή και αναίσθητη γυναίκα. Μια μέρα, όπως κάθονταν δίπλα σε ένα πουρνάρι, είδε το μυθικό Δαίδαλο την στιγμή που έθαβε τον άμοιρο γιο του, τον Ίκαρο.....


Τετάρτη 27 Ιουλίου 2011

Μα ποιος ήταν, τελικά, αυτός ο Μάρσαλ;

γράφει ο Σωτήρης Αθηναίος

“Νέο σχέδιο Μάρσαλ για την Ελλάδα”
έτσι ονομάστηκε από τα  ΜΜΕ το πρόγραμμα Ευρωπαϊκής ανάπτυξης του συμβουλίου Κορυφής της Ε.Ε......


Τετάρτη 4 Μαΐου 2011

Γιατί μιλάμε για ίππους και άλογα στη μηχανολογία;





γράφει ο Γιώργος Δαμιανός (το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στο περ. αυτοκινήτου 4τροχοι, τεχνικές εκδόσεις)

Ίππος – άλογο – CVPSHPWatt

Οι ίπποι του αυτοκινήτου. Πόσα άλογα βγάζει; Τι ιπποδύναμη ή τι ισχύ έχει; Αναρωτηθήκατε ποτέ τι σχέση μπορεί να έχει το προσφιλές τετράποδο, το άλογο (ίππος) με τη μηχανή σας;
Η ιστορική προέλευση της λέξης ανάγεται στους φυσικούς του 18ου αιώνα......


Τρίτη 3 Μαΐου 2011

...ΚΙΜΩΛΙΑ και ΣΧΟΛΕΙΟ...




γράφει ο Θηβαίος Νικόλαος


Τι είναι το σχολείο;
- Ο χώρος που ο μαθητής συνειδητοποιεί ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερο θαύμα από την ανθρώπινη ικανότητα για γνώση και ότι το παραμικρό μόριο γνώσης είναι τόσο σημαντικό που έχει τη δύναμη να μας αλλάξει προς το καλύτερο (όπως θα έλεγε και ο Λέο Μπουσκάλια, 1924-1998)......


Δευτέρα 14 Μαρτίου 2011

...Τι σημαίνουν οι λέξεις: Τσολιάς, Φέσι, Καριοφίλι ...

γράφει ο Γιώργος Δαμιανός

Τσολιάς, ο κουρελής: Ετοιμαζόμαστε για την Εθνική Γιορτή και καλό είναι να φρεσκάρουμε στη μνήμη μας ορισμένες λέξεις των ημερών που έχουν συνδυαστεί με τον πολιτισμό των Ελλήνων, αλλά δεν είναι ελληνικές. Μια απ αυτές είναι και η τουρκική λέξη Τσολιάς.

Προέρχεται από το τουρκικό çul (< αραβικό cull) και σημαίνει το “κουρέλι”, “το παλιόρουχο”.
Κατά το λεξικό του Μπαμπινιώτη: “φαίνεται ότι η λέξη είχε αποδοθεί μειωτικά στους κλέφτες και τους αρματολούς (από τους Τούρκους) επειδή η φουστανέλα ήταν ραμμένη από πολλά μικρά κομμάτια υφάσματος). 
Η λέξη τσολιάς είναι ομόρριζη με τη λέξη τσόλι και τσούλι.

Φέσι, το εκ Μαρόκου: Αντίθετα με ότι πιστεύουν οι περισσότεροι το Φέσι δεν είναι Τουρκικής προέλευσης. Η προέλευση του είναι από την πόλη Φες (εξ ου και το όνομα) ή Φεζ (αραβ. فاس Fās, γαλλ. Fès) του Μαρόκου
Μέχρι το 19ο αιώνα, η πόλη Φες ήταν η μοναδική πηγή για τα παραδοσιακά καπέλα με το ιδιαίτερο κόκκινο χρώμα. Στην Τουρκία η χρήση του φεσιού απαγορεύτηκε το 1925. Ο ίδιος, ο Ατατούρκ, χαρακτήρισε το φέσι ως "παρακμιακό" και το κατήγγειλε ως "κάλυμμα της κεφαλής των Ελλήνων".

Το Ιταλικό Καριοφίλι: Η λέξη καριοφίλι, αντίθετα, είναι Ιταλική. Στις αρχές του 1800 τα “Καλάσνικοφ” της εποχής ήταν τα φημισμένα όπλα της Ιταλικής εταιρείας “Carlo e Figli” (: Κάρλο και υιοί). Αυτό το “Carlo e Figli”> Κάρλο ε φίλιι”, οι Έλληνες το πρόφεραν ως καριοφίλι και έτσι και έμεινε στο ελληνικό λεξιλόγιο και υμνήθηκε από τη Δημοτική και τη Λόγια ποίηση.
 

πηγή

Τρίτη 1 Μαρτίου 2011

...ΤΙ ΜΑΘΑΙΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ...!!..

  • Η πόλη με τις περισσότερες Rolls Royce ανά κεφαλή είναι το Χονγκ Κονγκ.
  • Η Coca-Cola ήταν αρχικά πράσινη.
  • Σε οποιαδήποτε στιγμή, πραγματοποιούνται 100 εκατομμύρια τηλεφωνήματα στις Η.Π.Α.
  • Οι κροκόδειλοι ανήκουν πιο κοντά στην οικογένεια των πτηνών παρά στην οικογένεια των ερπετών.
  • Όλοι οι αριθμοί σε μία ρουλέτα έχουν άθροισμα 666.
  • Καθημερινά, στην Ιαπωνία, σημειώνονται κατά μέσο όρο 90 αυτοκτονίες.
  • Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '90, οι πυρηνικές βόμβες της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας του Ηνωμένου Βασιλείου (RAF) μπορούσαν να ενεργοποιηθούν με τη χρήση ενός λουκέτου ποδηλάτου.
  • Το μαστίγιο ήταν η πρώτη εφεύρεση που έσπασε το φράγμα του ήχου.
  • Ο πρώτος Άγγλος που σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα ήταν ο Ρόις της γνωστής Rolls Royce.
  • Ο Ζεράρ Ντεπαρτιέ και ο Μπιλ Γκέιτς έχουν και οι δύο φωτογραφική μνήμη.
  • Οι ορεινές κατσίκες είναι στην πραγματικότητα μικρές αντιλόπες.
  • Ο συντομότερος πόλεμος στην ιστορία ήταν ανάμεσα στη Ζανζιβάρη και τη Βρετανία το 1896. Η Ζανζιβάρη παραδόθηκε μετά από 38 λεπτά.
  • Ο νονός της Τζένιφερ Άνιστον ήταν ο Τέλι Σαββάλας.
  • Η Disneyland στις Η.Π.Α. είναι μεγαλύτερη από τις πέντε μικρότερες χώρες του κόσμου μαζί.
  • Οι Μογγόλοι ρίχνουν αλάτι στο τσάι τους αντί για ζάχαρη. 

 πηγή

Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2011

...ΤΡΙΩΔΙΟ,ΑΠΟΚΡΙΑ,ΜΑΣΚΑΡΑΣ...

γράφει ο Γιώργος Δαμιανός

Τριώδιο: «άνοιξε το Tριώδιο»: H φράση χρησιμοποιείται μεταφορικά και σημαίνει την έναρξη της Aποκριάς. Για την Oρθόδοξη Eκκλησία, όμως, η φράση κυριολεκτείται, επειδή δέκα Κυριακές πριν το Πάσχα αναγνώσκεται το εκκλησιαστικό βιβλίο, το λεγόμενο Tριώδιο< τρεις ωδές. Πρόκειται για Υμνογραφικούς Κανόνες – εκκλησιαστικά ποιήματα- που αποτελούνται μόνο από τρεις ωδές αντί από εννέα ωδές, που είναι το σύνηθες.

Απόκρεως, αποκριά, απόκριες: Η αποκρέα (ενν. Κυριακή ή ημέρα), αρχικά, προσδιόριζε την τελευταία μέρα κατανάλωσης του κρέατος (από+κρέας). Η εβδομάδα πριν τη μεγάλη Σαρακοστή θεωρείται προπαρασκευαστική για τη νηστεία των σαράντα ημερών. Σ’ αυτή την εβδομάδα επιτρέπεται η κατανάλωση γαλακτομικών αλλά όχι του κρέατος (από + κρέως> γεν. ενικ. του ουσ. “κρέας”). Γι αυτό, άλλωστε, η σαρκοφαγία, τιμάται ιδιαίτερα κατά την προηγούμενη εβδομάδα, με αποκορύφωμα την Τσικνοπέμπτη. Η τελευταία ημέρα σαρκοφαγίας (η αποκριά) προσδιόρισε, τελικά, όλη την περίοδο των αποκριάτικων εορτασμών. Ας μην ξεχνάμε ότι οι πιστοί αποκρεύουν (απέχουν από το κρέας) την ημέρα του Aγίου Φιλίππου (14 Νοεμβρίου), πριν αρχίσει η νηστεία των Χριστουγέννων, την Κυριακή των Aγίων Πάντων (την Kυριακή μετά την Πεντηκοστή) και την τελευταία ημέρα του Ιουλίου, για τη νηστεία του Δεκαπενταύγουστου.

Μασκαράς: Η Ιταλική λέξη maschera σημαίνει το “προσωπείο”. Το maschera παράγεται από το masca, το οποίο ακόμα και σήμερα στη διάλεκτο του Piemonte προσδιορίζει τη μάγισσα. Κατα τους Deviz, Dozy, Mahn το υστερολατινικό masca παράγεται από το αραβικό maskara (: γελωτοποιός). Kατά το συνεργάτη μας, τον κ. Ραχίμι, το maskara παράγεται από το ρήμα ΣΟΧΡ سخر που σημαίνει «κοροϊδεύω, ξεγελάω, αστειεύομαι». Από το ρήμα παράγεται το όνομα ΜΑΣΧΑΡΕ مسخره (: γελοίος). Πάντως είτε Ιταλική, είτε Αραβική είναι η λέξη στην ελληνική έδωσε τις λέξεις: μάσκα, μασκέ, μάσκαρα, μασκαράς, μασκαρεύω, μασκάρεμα μασκαριλίκι, μασκότ κ.ά.




πηγή  www.24grammata.com.

Σάββατο 19 Φεβρουαρίου 2011

...ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΛΕΜΕ ΕΤΣΙ;...

ΠΗΓΕ ΓΙΑ ΜΑΛΛΙ ΚΑΙ ΒΓΗΚΕ ΚΟΥΡΕΜΕΝΟΣ: 

Σε πολύ παλιά εποχή , στα
ελληνικά νησιά, έκαναν επιδρομές Αλγερινοί κουρσάροι που οργίαζαν λεηλατώντας
και αρπάζοντας σκλάβους, άνδρες και γυναίκες, για να τους πουλήσουν σε
σκλαβοπάζαρα. Κάποια νύχτα έφθασαν στη νήσο Μύλο και μπήκαν σε ένα
εργοστάσιο κατασκευής χαλιών για να πάρουν το μαλλί του εργοστασίου. Οι
νησιώτες, όμως, τους αντελήφθησαν και τους αιχμαλώτισαν και τους έστειλαν
δεμένους στον αυτοκράτορα του Βυζαντίου για τα περαιτέρω. Από τότε έμεινε η
παροιμιώδης φράση « πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένος».

ΚΑΝΕΙ ΤΗΝ ΠΑΠΙΑ (ή ποιεί την νήσσων)

Δεν πρόκειται για την πάπια, αλλά για τον Παπία, κλειδοκράτορα του Βυζαντίου, ο
οποίος είχε το δικαίωμα να συντρώγει και να συνδιασκεδάζει με τον αυτοκράτορα.
Έτσι, είχε την ευκαιρία να ρουφιανεύει και να συκοφαντεί όποιον ήθελε. Όταν δε ο
συκοφαντηθείς εμφανίζετο ενώπιον του αυτοκράτορα για απολογία, ο Παπίας έκανε
τον ανήξερο, και τον ανίδεο. Έτσι καθιερώθει η φράση κάνει την πάπια.

ΤΟΥΣ ΕΒΑΛΑΝ ΤΑ ΔΥΟ ΠΟΔΙΑ ΣΕ ΕΝΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙ:

Οι νάνοι που διασκέδαζαν
τον αυτοκράτορα του Βυζαντίου, οι λεγόμενοι « τζουτζέδες» είχανε μεγάλη επιρροή
στον αυτοκράτορα και ήσαν παντοδύναμοι. Ωστόσο, όμως, όταν έσφαλαν, η τιμωρία
τους ήταν περίεργη. Τους έβαζαν τα δυο πόδια σε ένα παπούτσι και τους άφηναν έτσι
να περπατήσουν – πράμα αδύνατο- επί τέσσερις μήνες. Έτσι επικράτησε η γνωστή
αυτή φράση.

Δευτέρα 14 Φεβρουαρίου 2011

...ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΟ ΕΠΩΝΥΜΟ " Καρατζαφέρης";

Γράφει ο Γιώργος Δαμιανός


Παρουσίαση με λίγα λόγια: Η γλωσσική ιστορία του επωνύμου Καρατζαφέρης, ίσως καθησυχάσει όσους αγωνιούν για την τύχη της Ελληνικής γλώσσας ανάμεσα σε τόσες ξένες λέξεις. Ίσως τους βοηθήσει να καταλάβουν ότι τα ονόματα Χασάν, Αμπντούλ και άλλα μπορούν να μπουν στη ζωή μας, δίχως να αλλοιωθεί η ταυτότητα του πολιτισμού μας.

Σχετικά με το επώνυμο Καρατζαφέρης είναι γνωστό ότι το πρώτο συνθετικό Καρά, στην Τουρκική γλώσσα, σημαίνει “Μαύρος”.
Στην ελληνική γλώσσα αφομοιώθηκε πλήρως είτε με την κυριολεκτική σημασία, π.χ. καραμπογιά, καραγκιόζης (goz: μάτι> καραγκιόζης =μαυρομάτης), Καραγιάννης (: Μαυρογιάννης) κ.ά., είτε με την υποτιμητική/μειωτική σημασία, π.χ.: καράβλαχος, καράγυφτος κ.ά.

Το β’ συνθετικό του επωνύμου Καρατζαφέρης (-τζαφέρης) δημιουργεί κάποια προβλήματα στην ετυμολογική ανάλυση, επειδή υπάρχουν διάφορες ερμηνείες, όπως:

α. Κατά την πρώτη εκδοχή το β΄ συνθ. του επωνύμου Καρατζαφέρης > -τζαφέρης παράγεται από τον πολύτιμο λίθο ζαφείρι < αρχ. ελλ. σάπφειρος > λατ. Sappirus (κάποιοι το συνδυάζουν και με το εβρ. Sappir, αλλά, γενικά, είναι άγνωστη η αρχική προέλευση της λέξης. Σύμφωνα με αυτή την ερμηνεία το επώνυμο Καρατζαφέρης σημαίνει Μαύρο Ζαφείρι (μάλλον απίθανο, γιατί είναι άσχετο με την ελληνική φύση). 

β. Η δεύτερη εκδοχή για το β’ συνθετικό -τζαφέρης είναι ότι προέρχεται από το μεσαιωνικό ουσιαστικό της Αλβανικής γλώσσας “τζαφέρ” που σημαίνει “άλογο”. Στην Αραβική, όπως θα διαβάσετε παρακάτω, σημαίνει και γάιδαρος. Στην Ελληνική θα αποκαλούσαμε το επώνυμο Καρατζαφέρη ως “μαυροάλογο” ή “μαυρογάιδαρο”

γ. Στα Τούρκικα το όνομα Τζαφέρ είναι πολύ διαδεδομένο π.χ. Τζαφέρ Ταγιάρ (Çafer Tayar), στρατηγός του τουρκικού στρατού, αλβανικής καταγωγής. Το όνομα Τζαφέρ έφτασε στην Τούρκικη γλώσσα από την Αραβική. Πρόκειται για το μεταλλαγμένο “Ja’far”, جعفر , το οποίο είναι ένα πολύ συνηθισμένο Αραβικό όνομα. 
Ο πιο γνωστός Ja’far ήταν ο Ja’far ibn Abī Tālib (ο Τζαφάρ γιος το Abi Ταλέμπ) ο οποίος ήταν ο Θείος το Προφήτη Μωάμεθ, με το παρατσούκλι Ja’far at-Tayyār (δηλαδή ο Ja’far, ο ιπτάμενος, που βρισκόταν παντού και ανακατευόταν με όλα). 
Ο Άλλος γνωστός “Ja’far” ήταν ο έκτος Ιμάμης των Σιιτών, ο Ja’far al Sadeq (ο Ja’far, ο Τίμιος)*.
Για το λήμμα Ja’far υπάρχει αναφορά στο λεξικό του Deh’khoda. To λεξικό αναφέρει ένα ποίημα του 14ου αιώνα : «είδα τον Τζαφάρ πάνω στο τζαφάρ (: γάιδαρο) που έτρωγε τζαφαρί (: μαϊντανό) και πέρασε από το τσαφάρ (: γέφυρα)» (μεταφρ. Κ. Ραχίμι). Πρόκειται για ένα λογοπαίγνιο, γιατί στην Αραβική ο μαϊντανός, η γέφυρα και ο γάιδαρος αναφέρονται ως Τζαφάρ. 

Ποιος να ξέρει αν η ετυμολογική καταγωγή του επωνύμου Καρατζαφέρης είναι Ελληνική, Τούρκικη, Αραβική, Εβραϊκή; Σίγουρα, όμως, όταν βλέπω τον Αμπντούλ και τον Χασάν στα φανάρια ξέρω ποιο θα είναι το μέλλον των απογόνων τους, μετά από αιώνες, αν παραμείνουν στην Ελλάδα. Ίσως θα ονομάζονται Αμπντουλίδης ή Χασανάκης.
Ίσως θα γίνουν Πατριώτες, Κήνσορες, Τιμητές, θα μιλάνε στην τηλεόραση μπροστά από Σημαίες και Αγίους και θα προσπαθούν να επαναφέρουν τους παραστρατημένους Έλληνες στο σωστό δρόμο.
Αφήνω τον πεινασμένο Χασάν και Αμπντούλ να μου καθαρίσουν το παρ-μπριζ στα φανάρια και σιγοτραγουδώ : “…γέλα, γέλα πουλί μου, γέλα, είναι η ζωή μια τρέλα…
  • * Σημείωση: Για τη μετάλλαξη του Ja’far σε Τζαφέρης έχουμε δύο μεταβάσεις, αρχικά από τα Αραβικά στα Τούρκικα και μετά στα Ελληνικά. Όταν υπάρχουν δυο -α- στις λέξεις που μεταφέρονται από τα Αραβικά στα Τούρκικα, το πρώτο -α- προφέρεται βαθύ -α- , και το δεύτερο προφέρεται -ε-. Το Ja’far στα Τουρκικά προφέρεται CÂFER και γι αυτό έφτασε στα Ελληνικά ως Τζαφέρ > Τζαφέρης.

Σημ. Καιφυσικά,μας ανοίγουν τα μάτια,τα..http://www.24grammata.com/?p=5331

    Σάββατο 12 Φεβρουαρίου 2011

    ...ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΛΕΜΕ ΕΤΣΙ;..

    ...Έλα μου,ντε!!!...

    ΜΗΝΑΣ ΤΟΥ ΜΕΛΙΤΟΣ: 
    Λέγεται αποκλειστικά για τον πρώτο μήνα συζυγικήςδιαβίωσης , όταν δηλαδή, ακόμα και στα πιο αταίριαστα ζευγάρια αυτόν τον μήνα
    είναι όλα « μέλι γάλα». Οι Τεύτονες, ο αρχαιότερος λαός της Γερμανίας, όταν
    παντρεύονταν, συνήθιζαν να πίνουν υδρόμελο ( μέλι αραιωμένο με νερό), επί ένα
    μήνα ακριβώς. Από αυτό εκαθιερώθει και ο λεγόμενος « μήνας του μέλιτος».

    ΦΤΥΣΕ ΤΟΝ ΚΟΡΦΟ ΣΟΥ:
    Οι αρχαίοι Έλληνες, και κυρίως οι Μακεδόνες
    πολεμιστές, πριν από κάθε μάχη, έφτυναν τρεις φορές τον κόρφο τους, πιστεύοντας
    ότι έτσι απομάκρυναν το κακό και τον κίνδυνο από κοντά τους. Η πρόληψη αυτή
    διατηρήθηκε μέχρι σήμερα με την ίδια ακριβώς έννοια.

    ΠΡΑΣΣΕΙΝ ΑΛΟΓΑ: 
    Το γνωστό μας αυτό απόφθεγμα το λέμε όταν εννοούμε ότι
    αυτός ή κάποιος άλλος λέει πολλά και διάφορα και ………….. πράσσειν άλογα. Το
    «πράσσειν» είναι το απαρέμφατο του ρήματος της Αττικής διαλέκτου « ΠΡΑΤΤΩ ή
    ΠΡΑΣΣΩ» που σημαίνει ότι αυτός « ΠΡΑΣΣΕΙΝ» ( κάνει κάτι) ΑΛΟΓΑ (χωρίς
    σκέψη, χωρίς λογική). Το Α μπροστά από κάθε λέξη είναι στερητικό της ιδιότητας
    που ακολουθεί όπως : κακός, Άκακος, χρηστός – Άχρηστος, πλυμένος – Άπλυτος,
    αμαρτωλός – Αναμάρτητος.

    ΔΕΝ ΧΑΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΣΤΑΝΑ: 
    στην Μάνη όλοι οι κάτοικοι, μικροί μεγάλοι,
    κρατούσαν όπλα. Για αυτό δεν έλεγαν πόσους κατοίκους έχει το κάθε χωριό, αλλά
    πόσα όπλα έχει. Ο Ιμπραίμ , κατάλαβε ότι δεν μπορούσε να τους νικήσει με πόλεμο,
    παρά με πονηριά. Έστειλε, λοιπόν, έμπιστους ανθρώπους, μεταμφιεσμένους σε
    καστανάδες, μοιράζοντας δωρεάν κάστανα, αλλά μαζεύοντας και πληροφορίες για
    τον στρατό των Μανιατών. Έγιναν, όμως αντιληπτοί και συνελήφθησαν. Όταν
    έντρομοι ρώτησαν τι θα τους κάνουνε τώρα, οι Μανιάτες απάντησαν ότι εμείς, δεν
    χαρίζουμε κάστανα! Εννοώντας ότι μιλάνε σοβαρά και τους περιμένει τιμωρία.

    ΤΙΝΑΞΕ ΤΑ ΠΕΤΑΛΑ:
    κάθε άνθος, κάθε λουλούδι, έχει κάτι μικρά φυλλαράκια,
    που στην δενδροκομία λέγονται «πέταλα». Όταν το άνθος αρχίζει να μαραίνεται, τα
    πέταλα αυτά πέφτουν και τινάζονται. Μεταφορικά τώρα, όταν κάποιος πεθαίνει
    επικράτησε να λέμε « τίναξε τα πέταλα» ή τα κακάρωσε.

    Ο, ΤΙ ΕΙΠΑΜΕ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΑΛΑΤΙ:
    ως γνωστόν , το νερό όταν πέσει πάνω στο
    αλάτι, εκείνο λιώνει και εξαφανίζεται. Έτσι, λοιπόν, όταν συζητάνε δύο ή
    περισσότεροι κάποιο μυστικό, δεσμεύονται μεταξύ τους , αυτό να μην διαρρεύσει
    παρά να εξαφανιστεί, όπως το νερό και το αλάτι, πράγμα όμως που δεν τηρείται
    σχεδόν ποτέ.

    Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου 2011

    ...ΠΕΡΙ ΑΣΥΛΟΥ...

    Η ιστορία της λέξης “άσυλο”

     Γράφει ο Γιώργος Δαμιανός

      Δεν είναι πρώτη φορά στην Ιστορία που γίνεται λόγος για τον περιορισμό του Ασύλου. Κατά την αυτοκρατορική περίοδο της Ρώμης οι ιεροί χώροι, που παρείχαν άσυλο, είχαν αυξηθεί υπερβολικά (για να προστατεύονται όλοι οι αντιφρονούντες υπόδουλοι) και για αυτό οι Ρωμαίοι αναγκάστηκαν να τους περιορίσουν για να αποφεύγεται η υπόθαλψη “ταραχοποιών στοιχείων”.

    Σήμερα, η λέξη “άσυλο” χρησιμοποιείται, κυρίως, για να δηλώσει το πανεπιστημιακό άσυλο, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι υπάρχει και το διπλωματικό, το οικογενειακό αλλά και το πολιτικό άσυλο.
    Η λέξη παράγεται από το στερητικό -α- και το ρήμα “συλάω, -ω” και δήλωνε, αρχικά, τον απαραβίαστο χώρο, που δεν επιτρέπεται να βεβηλωθεί και ως εκ τούτου προσδιόριζε τον ασφαλή χώρο.
      Το ρήμα συλώ όριζε τη “λαφυραγώγηση νεκρού και ίσως να προέρχεται από τα ουσιαστικά “σύλα” ή “σύλαι” τα οποία δήλωναν “ την κατάληψη του πλοίου και την κατάσχεση του εμπορεύματος”.

     Η λέξη χρησιμοποιείται από τον 5ο αιώνα π.Χ. (Ευριπίδης, Μηδ. 727-728). 
    Το πνεύμα του άσυλου συναντάται και το 467 π.Χ, έτος που διδάχτηκαν «Ικέτιδες» του Αισχύλου. Η λέξη, αρχικά, προσδιόριζε ναούς ή ιερούς τόπους (απ΄ εδώ και η λ. “ιερόσυλος”) και κανένας δεν μπορούσε να πειράξει όποιον ζητούσε προστασία. 

    Παράγωγες λέξεις: συλητής (: άρπαγας, ληστής), σύληση. Η λέξη πέρασε στα λατινικά ως asylum και απ' εκεί σε όλες τις γλώσσες της Εσπερίας: Ιταλικά: asilo, Γαλλικά: asile, Γερμανικά: asyl, Αγγλικά: asylum.
     

    Το πανεπιστημιακό άσυλο καθιερώθηκε το 1088 στο πανεπιστήμιο της Μπολόνια (Ιταλία) με το Authentica Habita (ή Constitutio Habita) και σκοπός του ήταν να προστατευτούν οι διανοούμενοι από την αυθαιρεσία της παπικής εκκλησίας. 
    Στα νεότερα χρόνια χώροι προστασίας ανθρώπων με ιδιαίτερα ψυχικά ή κοινωνικά προβλήματα ονομάστηκαν “άσυλα” (άσυλο ανιάτων, αστέγων, κ.α). 
    Σύγχρονη είναι και η παρεξηγημένη νομική επινόηση “βουλευτική ασυλία”

    Δευτέρα 31 Ιανουαρίου 2011

    ...ΓΗΡΑΣΚΟΥΜΕ,ΑΕΙ ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΟΙ...

    ..Ανοίξτε τα τετραδιάκια σας και σημειώστε με προσοχή!..

    Η ιστορία της λέξης αυτόματος >automatic> auto… (από τις πιο διαδεδομένες παγκοσμίως).

    Γράφει ο Γιώργος Δαμιανός

    Παρουσίαση με λίγα λόγια:

    H λέξη αυτόματος [< αυτός + μάω (: σκέπτομαι)] δηλώνει το «σκέπτομαι από μόνος μου», «αφ΄εαυτού». 
    Αρχικά, προσδιόριζε οτιδήποτε κινείται δίχως την άμεση ανθρώπινη παρέμβαση, τον αυτοματισμό, το ρομπότ . Θα εκπλαγείτε, όμως, όταν θα διαβάσετε ότι ο όρος με τη σημασία του ρομπότ αναφέρεται για πρώτη φορά στην Ιλιάδα (Σ, 376):
    « Ο Ήφαιστος ...έφτιαχνε τρίποδες...και έβαζε κάτω από του καθενός τον πάτο μαλαματένιες ρόδες για να τρέχουν μόνοι τους (στο πρωτότυπο: “αυτόματοι”) στη συγκέντρωση των Θεών και ύστερα πάλι να γυρίζουν σπίτι» 

    Το 1589 ένας καθολικός ιερέας, ο Baldo Beraldino , θα διασώσει, στη Λατινική γλώσσα, την πραγματεία του Ήρωνος του Αλεξανδρέα «περί αυτοματοποιητικής». 
    Ποιος ήταν ο Ήρων;
    Περίφημος μηχανικός που έζησε, ίσως, τον α΄αιωνα, στην Αλεξάνδρεια. Διηύθυνε το πρώτο συστηματικό “Πολυτεχνείο” του κόσμου (την Ανώτατη Τεχνική Ελληνική Σχολή). Στο έργο του «αυτοματοποιητική» ερευνά την υδροστατική αλλά και την πίεση των ατμών ως κινητήρια δύναμη.
    Αναφέρει την κατασκευή αυτομάτου μηχανήματος σε ναό που ανοιγόκλεινε τις πόρτες (πότε σας είπαν ότι ανακαλύφθηκε η ατμομηχανή; Το 1690; Από τον Παπέν ; ...για να το ξανασκεφτείτε)..

    Πάντως, η χρήση της λέξης (ως μηχανικός όρος) ήταν περιορισμένη, αφού περιορισμένη ήταν και η μηχανολογία. 
    Το 1816, ο όρος «ξεθάβεται» από τον συγγραφέα Ε.Τ.Α. Hoffmann (1776-1822) που σημειώνει επιτυχία με το “Die Automaten” (πρόκειται για μηχανική κούκλα, ρομπότ) και επανεντάσσει τον ξεχασμένο ελληνικό όρο στους Δυτ. Ευρωπαίους. 
    Είναι η εποχή των πρώτων ατμομηχανών. 
    Η λέξη αυτόματος γίνεται της μόδας για να προσδιορίσουν τις νέες μηχανικές-«ρομποτικές» ανακαλύψεις, «τα μηχανήματα του διαβόλου».

    Έτσι, δημιουργήθηκαν οι νέες λέξεις παγκόσμιας εμβέλειας, όπως: γαλλ.: automatisation, αγγλ.: automatic, ιταλ.: automatico .

    Στην Αμερική θα φτάσει ως automatization, αλλά κάποιος διοικητής της Ford θα το περικόψει και το 1945 θα εμφανιστεί για πρώτη φορά ως automation. 
    Ως συγκοπτόμενη λέξη διατηρήθηκε σ’ όλες τις γλώσσες με τη μορφή: auto…
    Αν η σκέψη σας οδηγήθηκε στο αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων, καλό είναι να προσέξετε ότι δεν υπάρχει σειρ(ε)ιακό κιβώτιο, αλλά μόνο σειραϊκό (έχει, δηλαδή, στη σειρά, serial, τις ταχύτητες). 
    1. Η λέξη είναι τσέχικη : ρομπότ < robota (: εργασία). Σχηματίστηκε από τον τσέχο συγγραφέα Capek στο μυθιστόρημα: Rossum’s Universal Robot
    2. Η λέξη «αυτόματος» αναφέρεται, επίσης: Ιλιάδα (Ε,711). Αριστοτέλης, Αθηναίων πολιτεία (8,5). Ευριπίδης, Ιφιγένεια εν Ταύροις, 1166
    3. Μετάφραση: Κομνηνού - Κακριδή. Αναλογιστείτε για λίγο: τι είδους φαντασία διέθετε ο Όμηρος; Ή, μήπως, δεν είναι αποκύημα της φαντασίας του;
    4. Degli automati, di Herone Alessandrino, μετ. Στα λατ. Baldo Berardino, abate di Guastalla, Venetia, 1589
    5. Denis Papin (1647–1713). H ατμοσφαιρική μηχανή του Παπέν αξιοποιεί την πίεση του ατμοσφαιρικού αέρα (όχι, ακριβώς, του ατμού). 

    πηγή


    Κυριακή 23 Ιανουαρίου 2011

    ...ΜΗΠΩΣ ΗΞΕΡΕΣ...

    • Ο Γκάντι δεν επέτρεψε στη σύζυγό του να πάρει πενικιλίνη για να σώσει τη ζωή της από την πνευμονία, αλλά ο ίδιος πήρε κινίνη για να σωθεί από την ελονοσία.
    • Στην Αρχαία Ελλάδα, τα παιδιά των πλουσίων οικογενειών βυθίζονταν σε ελαιόλαδο κατά τη γέννησή τους για να παραμείνουν καραφλά για όλη τους τη ζωή.
    • Πάνω από το 25% των πληκτρολογίων στα νοσοκομεία είναι φορείς σταφυλόκοκκου.
    • Τα δακτυλικά αποτυπώματα των Κοάλα και των ανθρώπων είναι πανομοιότυπα.
    • Οι πατημασιές των αστροναυτών στη Σελήνη μπορούν να παραμείνουν αναλλοίωτες για πάνω από 10 εκατομμύρια χρόνια, αφού η Σελήνη δεν έχει ατμόσφαιρα.
    • Η Αφροδίτη είναι ο μόνος πλανήτης στο ηλιακό σύστημα που περιστρέφεται κατά τη φορά των δεικτών του ρολογιού.
    • Κάθε μέρα είναι κατά 55 δισεκατομμυριοστά του δευτερολέπτου μεγαλύτερη από την προηγούμενη μέρα.
    • Ο Τσάρλι Τσάπλιν (ο αυθεντικός) βγήκε τρίτος σε έναν διαγωνισμό σωσιών του Τσάρλι Τσάπλιν.
    • Τα σαλιγκάρια μπορούν να κοιμούνται για 3 χρόνια χωρίς να τρώνε καθόλου.
    • Ο πιο δυνατός μυς του ανθρώπινου σώματος είναι η γλώσσα.
    • Οι πεταλούδες έχουν την αίσθηση της γεύσης στα πόδια τους. 
    -Aν και ο πλυθυσμός της Kίνας ξεπερνά το 1 δισεκατομμύριο, τα επίθετα είναι κάτι περισσότερο από διακόσια.

    -Δεν ήταν λίγοι οι φρενοβλαβείς που έφτασαν σε ανώτατα στρατιωτικά αξιώματα, κατά το παρελθόν. Κάποιοι απ’ αυτούς, όμως, σίγουρα ξεχώρισαν: Ο Σερ Γουίλιαμ Έρσκιν, ένας από τους διοικητές στον πόλεμο της Ισπανικής Χερσονήσου (1808-9) είχε νοσηλευτεί δύο φορές σε ψυχιατρικό άσυλο. Αργότερα, αυτοκτόνησε πηδώντας από ένα παράθυρο. Ο Πρώσος Μπλούχερ πίστευε πως είχε μείνει έγκυος από έναν ελέφαντα, ενώ ο αμερικανός στρατηγός των Βορείων Ρίτσαρντ Ίγουελ νόμιζε πως είναι πουλί και προσπαθούσε να τσιμπήσει το φαγητό του με τη μύτη.

    -Η Peugeot αγόρασε από παλιά τα δικαιώματα, ώστε τα μοντέλα της να έχουν ονόματα τους αριθμούς από το 101-909, για να καμουφλάρεται με το μηδέν η τρύπα της μανιβέλας!

    πηγή

    Δευτέρα 17 Ιανουαρίου 2011

    ...ΠΟΙΑ Η ΣΧΕΣΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ ΧΑΟΣ,ΤΟ ΓΚΑΖΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΓΚΑΖΟΖΑ;...

    ...Η λέξη γκάζι παράγεται από την αρχαία ελληνική λέξη Χάος. Παράξενο; Όχι και τόσο, αρκεί να ακολουθήσετε τα απλά μαθήματα μυθολογίας: 
    Κατά τον Ησίοδο , το χάος ορίζεται η πρωτογενής αρχή, όχι όμως ως αφηρημένη έννοια αλλά ως σκοτεινός χώρος γεμάτος νέφη. Αντίθετα, η ορφική κοσμογονία παραδέχεται το χάος ως δεύτερη αρχή του κόσμου μετά το Χρόνο.
    Ο Πλάτων αναφέρει ότι από το Χάος γεννήθηκε ο Έρωτας (φτυστός ο πατέρας του, αυτός ο Έρωτας). 

     Καλά όλα αυτά, θα έλεγε κάποιος. Αλλά, τι σχέση έχουν με το γκάζι;
    Μέχρι το 1640 απολύτως καμία. Τη χρονιά εκείνη, ένας ιδιοφυής Φλαμανδός «χημικός», ο Βαν Χέλμοντ (Johann Batista Helmont, 1577- 1644) πέτυχε την παρασκευή καύσιμου μείγματος αερίων (μονοξείδιο και διοξείδιο του άνθρακα CO, CO2, το αδέσμευτο αέριο, gas sylvestre). Μόνο που, ακόμα, δεν ήξερε πως να το ονομάσει.
    Δανείστηκε, λοιπόν, την ελληνική λέξη χάος, για να δηλώσει την άμορφη και απροσδιόριστη μάζα του αερίου (gas), γιατί κάπως έτσι φανταζόταν ότι ήταν και το χάος (χάος >caos > gaos > gas) . Στη συνέχεια παρήχθησαν όλες οι λέξεις που αναφέρονται στο αέριο > γκαζ, γκαζιέρα, γκαζάκι, γκαζάδικο αλλά και τα αεριούχα ποτά όπως η γκαζόζα .

    Τώρα, πώς από το αέριο (gas) οδηγηθήκαμε στο γκάζι του αυτοκινήτου (γκαζώνω, γκαζωμένος, η γκαζιά, τα γκάζια); 
    Γι αυτό ευθύνονται τα γκαζοζέν (gazogene) αυτοκίνητα που είχαμε στη χώρα μας, κατά τη γερμανική κατοχή (έκαιγαν gas, λόγω έλλειψης πετρελαίου). 
    Έτσι, δίνω gas στη μηχανή ισοδυναμούσε με το δίνω καύσιμο στη μηχανή για να επιταχυνθεί...

    Πέμπτη 23 Δεκεμβρίου 2010

    ...ΧΑΣΜΑ ΓΕΝΕΩΝ...

    ...Είσαι γονιός;.
    Βρίσκεσαι πολλές φορές σε απόγνωση,όταν συνειδητοποιέις ότι τα πτυχεία των ξένων γλωσσών που κατάφερες να αποκτήσεις,δεν είναι αρκετά για να συνενοηθείς με τα βλαστάρια σου;..
    Αναρωτιέσαι πολλές φορές,αν το καμάρι σου που βρίσκεται απέναντί σου,η δομή των κυττάρων του,έχει κάποια κοινά σημεία με τα δικά σου;..
    Σε συζητήσεις με τον απόγονό σου,μήπως έχεις προβληματιστεί αν το παιδί σου έχει κάποιο δυσλεκτικό πρόβλημα;
    Αισθάνεσαι καμμιά φορά ότι βρίσκεσαι πιο μπροστά από το μέλλον;...
    Έχεις νοιώσει πολλές φορές,ότι...μιλάτε διαφορετική γλώσσα;...

      Μην ανησυχείς βρε κουτό!Δεν είναι τίποτα!...Το γνωστό χάσμα των γενεών,που ήδη βιώνεις,δεν δημιουργείται μόνο από την διαφορά της ηλικίας και των διαφορετικών εποχών,αλλά και από την "μετάλλαξη" που υφίσταται η γλώσσα επικοινωνίας που χρησιμοποιεί το τέκνο σου...
       Επειδή δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα κανένα  λεξικό που να μπορεί να καλύψει τα...κενά σου,έψαξα και βρήκα ένα ..λυσσάρι ,ούτως ώστε να μπορέσεις να κάνεις την δουλειά σου και για να σου φύγει η ιδέα από το μυαλό ότι η σύζυγός σου είχε επαφές ..τρίτου τύπου με κάποιο ALIEN...

      Ευχαριστώ θερμά τον "από μηχανής Θεό",για την προσφορά του λεξικού...
    Πάρε χαρτί και μολύβι και σημείωνε!...

    Στην πίπα σου : Βούλωστο
    Μάτσας : Προδότης
    Pamela : Η γυναίκα με το μεγάλο μπαλκόνι
    Κόντρα πλακέ : Η γυναίκα με το μικρό μπαλκόνι
    Σοβάτισμα : Ο αυνανισμός (πεοπαλινδρόμηση η εκ της χειρός εξαναγκαζόμενη)
    Χιόνι : Ασταθής χαρακτήρας
    Ο ακάλυπτος : Ο καραφλός
    Φλάσαρα : Μου ήρθε απότομα
    Κατέβασα παροχή : Αδιαφόρησα
    Τον έκανε εμετό : Τον τρέλλανε
    Σπερματοκτόνο : Απλησίαστη γκόμενα
    Μάρς : Όρμα
    Έγινα παζλ, χώμα : Κουράστηκα
    Βγάζω φανέλα, εφημερίδα : Διαδίδω
    Σαλούφα, μπακατέλα : Ασχημη γκόμενα
    Νταλίκα : Αντρογκόμενα
    Μπερκέτι : Πάρα πολύ καλό
    Κόλλησα : Κόλλησε το μυαλό μου
    Ο καρεκλάς : Ο βλάκας
    Φλόμπα : Ελεεινή γκόμενα
    Ο φιδέμπορας : Ο ψεύτης, ο απατεώνας
    Ο γκλίτσας : Ο βλάχος
    Absolut : H γκομενάρα
    Είναι φτέλι : Είναι ξεφτιλισμένη
    Μπουρούχα : Η άσχημη γκόμενα
    Ξέρει γαλλικά και πιάνο : Αυτός που μιλάει αισχρά
    Μην καρφώνεσαι : Μην προδίδεσαι
    Φατσοκόφτης : Ο πορτιέρης των club
    Κουραδοκόφτης : Το τάγκα εσώρουχο
    Ο σπινταριστός : Ο βιαστικός
    Τον κόβω : Τον κοιτάω
    Ρετάρισα : Χάζεψα
    Τα είδα όλα : Έμεινα έκπληκτος
    Είναι ρούχλας : Είναι τεμπέλης
    Έκλεισε η φάση : Κανονίστηκε
    Νταλικιέρισσα : Η πρώην μου
    Λέμε- και εννοούμε…
    Kαλώς τον αδελφό ξεφτίλα = καλώς τον κολλητό που είναι ομοϊδεάτης και ομοιοπαθής
    Τα στήλωσα = πεισμάτωσα
    Την τίλιασα = έφαγα μέχρι σκασμού
    Πήγα για χόρτα, ή για μπίζα = την πάτησα
    Τον χόρεψε, τον έστειλε για τσάϊ = τον τρέλανε
    Ψιλικοκό, μανόγαλο = αυνανισμός
    Τσίσα = τέλος

    Είναι πιστεύω μια καλή αρχή!Μάθε πρώτα αυτά και αργότερα θα ανέβουμε σε ανώτερο επίπεδο..

    πηγή λεξιλογίου http://www.newsbeast.gr/